Χριστόψωμο με μέλι και μπαχαρικά

Το χριστόψωμο είναι το στολισμένο ψωμί που ζυμώνουν οι ελληνικές οικογένειες την παραμονή των Χριστουγέννων. Από πάνω μπαίνει ένας σταυρός από ζύμη, με ένα καρύδι στη μέση και σε κάθε άκρη, ευχή για μια καρπερή χρονιά. Κάθε τόπος, και συχνά κάθε σπίτι, το στολίζει με τον δικό του τρόπο. Ανήμερα τα Χριστούγεννα ο νοικοκύρης το κόβει και δίνει σε όλους από ένα κομμάτι με ευχές για υγεία.

Η ζύμη είναι ελαφρώς γλυκιά και μυρίζει μέλι, πορτοκάλι, κανέλα και γαρύφαλλο, μαζί με μαχλέπι και μαστίχα.

Μερίδες: 1 μεγάλο ψωμί (12 φέτες) | Προετοιμασία: 40 λεπτά και 3 ώρες φούσκωμα | Ψήσιμο: 45 λεπτά

Υλικά

• 1 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις και λίγο ακόμη για το ζύμωμα
• 16 γρ. ξερή μαγιά (2 φακελάκια)
• Περίπου 350 ml χλιαρό νερό
• 150 γρ. μέλι
• 120 ml ελαιόλαδο
• Χυμός και ξύσμα από 1 πορτοκάλι
• 1 κ.γ. κανέλα
• ½ κ.γ. γαρύφαλλο τριμμένο
• 1 κ.γ. μαχλέπι αλεσμένο
• ¼ κ.γ. μαστίχα, τριμμένη με 1 κ.γ. ζάχαρη
• 1 κ.γ. αλάτι
• Για το στόλισμα: 1 κρόκος χτυπημένος με 1 κ.σ. νερό, 5 μισά καρύδια, 1 κ.σ. σουσάμι

Εκτέλεση

1. Ανακατέψτε τη μαγιά με 100 ml από το χλιαρό νερό, 1 κ.σ. από το μέλι και 3 κ.σ. από το αλεύρι. Αφήστε 15 λεπτά να αφρίσει.
2. Σε μεγάλη λεκάνη ανακατέψτε το υπόλοιπο αλεύρι με το αλάτι, την κανέλα, το γαρύφαλλο, το μαχλέπι και τη μαστίχα. Ανοίξτε μια λακκούβα και ρίξτε τη μαγιά, το υπόλοιπο μέλι, το ελαιόλαδο και τον χυμό με το ξύσμα πορτοκαλιού.
3. Ζυμώστε 10 με 15 λεπτά, προσθέτοντας λίγο λίγο το υπόλοιπο νερό, μέχρι η ζύμη να γίνει μαλακή, λεία και να μην κολλάει στα χέρια.
4. Σκεπάστε και αφήστε τη σε ζεστό μέρος 1½ με 2 ώρες, μέχρι να διπλασιαστεί.
5. Ξεφουσκώστε τη ζύμη και κόψτε το ένα πέμπτο για το στόλισμα. Πλάστε την υπόλοιπη σε στρογγυλό καρβέλι και βάλτε τη σε λαδωμένο στρογγυλό ταψί 28 εκ.
6. Πλάστε τη ζύμη που κρατήσατε σε δύο κορδόνια περίπου 40 εκ. Βάλτε τα σταυρωτά πάνω στο ψωμί, σχίστε τις τέσσερις άκρες στη μέση, σε μήκος 5 εκ., και τυλίξτε κάθε μισό σε μικρό σαλιγκάρι. Πιέστε ένα καρύδι στη μέση και ένα σε κάθε άκρη.
7. Σκεπάστε και αφήστε να φουσκώσει ξανά 45 με 60 λεπτά. Προθερμάνετε τον φούρνο στους 180°C (160°C στον αέρα).
8. Αλείψτε με τον κρόκο, πασπαλίστε με σουσάμι και ψήστε 45 με 50 λεπτά, μέχρι να πάρει βαθύ χρυσαφί χρώμα και να ακούγεται κούφιο όταν το χτυπάτε από κάτω. Αν ροδίζει γρήγορα, σκεπάστε το χαλαρά με αλουμινόχαρτο. Αφήστε το να κρυώσει σε σχάρα.

Συμβουλές

• Τα υγρά να είναι χλιαρά, ποτέ ζεστά: η ζέστη σκοτώνει τη μαγιά.
• Η ζύμη είναι έτοιμη για πλάσιμο όταν το δάχτυλο αφήνει ένα βαθούλωμα που γεμίζει σιγά σιγά.
• Τυλιγμένο σε καθαρή πετσέτα κρατάει 3 με 4 μέρες, και την επόμενη μέρα είναι υπέροχο φρυγανισμένο με μέλι.

Προϊόντα από το Bakaliko

• Γιώτης - Αλεύρι για όλες τις χρήσεις 1 κιλό
• Γιώτης - Ξερή μαγιά 3 x 8 γρ.
• Melodiko - Θυμαρίσιο μέλι 400 γρ.
• Thalassa Spices - Μαχλέπι αλεσμένο 5 γρ.
• Elma - Μαστίχα Χίου ψιλή 10 γρ.
• Thalassa Spices - Κανέλα Κεϋλάνης τριμμένη 40 γρ.
• Kagia - Γαρύφαλλο ολόκληρο 10 γρ.

Περισσότερες συνταγές

• Χριστουγεννιάτικες συνταγές
• Βασιλόπιτα κέικ με πορτοκάλι

Φωτογραφία: Jason Hollinger, CC BY 2.0, μέσω Wikimedia Commons.